Uwaga! Bezpłatny informator „Czas pracy a obniżanie kosztów zatrudnienia”. Informator możesz otrzymać już dziś. I to zupełnie BEZPŁATNIE. Wystarczy, że zapiszesz się na wybrane biuletyny e-mailowe. Na bieżąco otrzymasz e-mailem informacje, które ułatwią Ci prowadzenie spraw kadrowych i pomogą ustrzec się błędów w wykonywaniu codziennych obowiązków. Zapisz się na:
KadryOnline.pl: Czas pracy: Nadgodziny samorządowców – jak je rekompensować?
Choć nowa ustawa o pracownikach samorządowych obowiązuje już od roku, wciąż napływa do nas sporo pytań o rekompensowanie pracy nadliczbowej pracowników samorządowych – szczególnie pracy w soboty i niedziele. Czy należy wówczas wypłacić dodatki do wynagrodzenia czy może oddać dzień wolny lub czas wolny? Poniżej wyjaśniamy te wątpliwości.
Za pracę w sobotę – czas wolny lub wynagrodzenie
Zgodnie z art. 42 § 2 i 4 ustawy o pracownikach samorządowych*, jeżeli wymagają tego potrzeby jednostki, w której pracownik samorządowy jest zatrudniony, na polecenie przełożonego wykonuje on pracę w godzinach nadliczbowych, w tym w wyjątkowych przypadkach także w porze nocnej oraz w niedziele i święta. Przysługuje mu wówczas w zamian, według jego wyboru, wynagrodzenie albo czas wolny w tym samym wymiarze.
Praca pracownika samorządowego w godzinach nadliczbowych przypadających w dniu innym niż niedziela czy święto zawsze rekompensowana będzie czasem wolnym od pracy w tym samym wymiarze lub wynagrodzeniem bez żadnych dodatków z tytułu pracy w godzinach nadliczbowych przewidzianych w Kodeksie pracy. Przepisy ww. ustawy nie rozróżniają pracy w dniu wolnym wynikającym z przeciętnie 5-dniowo tygodnia pracy od pracy w godzinach nadliczbowych. A zatem przykładowo za 3 godziny pracy w wolną sobotę pracownik samorządowy otrzyma 3 godziny czasu wolnego od pracy.
Za pracę w niedzielę – dzień wolny lub wynagrodzenie z dodatkiem
Inaczej jest w sytuacji, gdy pracownik samorządowy będzie wykonywał pracę nadliczbową w niedzielę lub święta, które są dniami ustawowo wolnymi od pracy. Przepisy ustawy o pracownikach samorządowych rozróżniają już bowiem pracę w godzinach nadliczbowych w niedziele i święta od pracy nadliczbowej wykonywanej w inne „normalne dni”. W przypadku pracy nadliczbowej w niedziele i święta mają zatem w pełni zastosowanie przepisy Kodeksu pracy, gdyż w ustawie o pracownikach samorządowych nie ma szczególnej regulacji w tym zakresie.
Za pracę nadliczbową w niedziele i święta pracownicy samorządowi powinni więc otrzymać dodatkowy dzień wolny w okresie 6 dni kalendarzowych poprzedzających lub następujących po takiej niedzieli (ewentualnie do końca okresu rozliczeniowego), natomiast za pracę w święto – do końca okresu rozliczeniowego. Pamiętaj, że za pracę w niedzielę lub święto należy się pracownikowi cały dzień wolny, bez względu na liczbę faktycznie przepracowanych godzin w tym dniu. Jeśli natomiast nie ma możliwości oddania pracownikom dnia wolnego za pracę w niedzielę lub święto, wówczas przysługuje im, oprócz normalnego wynagrodzenia, dodatek w wysokości 100% wynagrodzenia za każdą godzinę pracy.
Podstawa prawna:
*art. 42 § 2 i 4 , art. 43 ust. 1 ustawy z 21 listopada 2008 r. (Dz.U. z 2008 r. nr 223, poz. 1458)
art. 15111 kp
Pracownica ma harmonogramowe godziny pracy 7.00-15.00. Między godz. 14.00 a 15.00 wykorzystuje przerwę na karmienie dziecka piersią (wychodzi z pracy o godzinę wcześniej, a wynagrodzenie ma wypłacane jak za 8 godzin). Któregoś dnia musiała pracować dłużej - od 7.00 do 16.00. Jak powinniśmy rozliczyć te 2 dodatkowo przepracowane godziny (14.00-16.00), z których pierwsza przypadała na harmonogramowe godziny pracy, ale zwykle była wówczas wykorzystywana przerwa na karmienie dziecka?
Pracownik idzie na urlop wypoczynkowy od 1 do 9 maja 2010 r. Za święto 1 maja kierownik jednostki wyznaczył dzień wolny na 4 maja. Czy pracownikowi, który w tym czasie będzie na urlopie, będzie potem przysługiwał dodatkowy dzień wolny za 1 maja? A jak wyglądałaby sytuacja, gdyby pracownik w tym czasie był na zwolnieniu lekarskim?
Jeżeli pracownik pracuje w systemie 12-godzinnym, co drugi dzień, to czy w związku ze świętem 1maja 2010 r. też obniżamy mu czas pracy? Jeżeli tak, to o ile godzin? 8 czy 12, bo tyle dziennie pracuje.
W naszej firmie mamy 1-miesięczny okres rozliczeniowy i dzień wolny za 1 maja 2010 r. trzeba było odebrać w ciągu okresu rozliczeniowego, czyli do końca maja. Każdy z pracowników miał prawo do wybrania dowolnej daty. Jednak parę osób tego nie uczyniło. Czy w takiej sytuacji pracownik może to zrobić później, czy ten dzień „przepada”? A może kierownik powinien pracownikowi za taki dzień zapłacić? Podkreślam, iż nieodebranie dnia wolnego w przypadku tych pracowników nie wynikało z winy pracodawcy.
Proszę o informację jak rekompensować nadgodziny na wniosek pracownika w systemie równoważnym 12-godzinnym? Pracownica na recepcji w hotelu pracuje po 12 godzin w systemie zmianowym. Czy za przepracowane 36 nadgodzin należy się oddać 3 dni wolnego (36godzin), czy trzeba oddać 5 dni.
Czy pracodawca (firma zagraniczna, zarejestrowana w Polsce, obsługująca klientów ze Szwajcarii) może nakazać pracownikom pracę w obowiązujące w Polsce święta? Dni wolne natomiast obowiązują wtedy, kiedy w Szwajcarii są święta (np. 1 sierpnia) bądź w okresie rozliczeniowym (3 miesiące) pracownik otrzymuje adekwatną ilość dni wolnych. Podkreślam, że nie są to sporadyczne przypadki pracy w dni świąteczne. Pracodawca na początku roku przedstawia grafik, w które dni świąteczne pracujemy, a które (wg dni świątecznych w Szwajcarii) są dniami wolnymi. Czy jest to zgodnie z polskim prawem pracy?
Pracownik był zatrudniony na ½ etatu, odnotowywał godziny swojej pracy na liście obecności. W trakcie godzin pracy wychodził do lekarza lub załatwiać inne sprawy, odbywało się to za ustną zgodą pracodawcy. Godziny te pracownik odpracowywał w innym terminie, głównie w soboty, co nie było odnotowane na liście obecności. Po otrzymaniu wypowiedzenia pracownik żąda zapłacenia nadgodzin, które rzekomo przepracował. Nie były to jednak nadgodziny, lecz odpracowywanie godzin nieobecności. Nie ma tego w dokumentacji odnotowanego. Czy ten pracownik ma możliwość wygrania w sądzie?