Uwaga! Bezpłatny informator „Czas pracy a obniżanie kosztów zatrudnienia”. Informator możesz otrzymać już dziś. I to zupełnie BEZPŁATNIE. Wystarczy, że zapiszesz się na wybrane biuletyny e-mailowe. Na bieżąco otrzymasz e-mailem informacje, które ułatwią Ci prowadzenie spraw kadrowych i pomogą ustrzec się błędów w wykonywaniu codziennych obowiązków. Zapisz się na:
KadryOnline.pl: Prawo pracy w praktyce: Skrócenie okresu wypowiedzenia jednostronnie przez pracodawcę
Skrócenie okresu wypowiedzenia jednostronnie przez pracodawcę
Gdy pracodawca chce szybko rozstać się z pracownikiem dobrym rozwiązaniem jest zawarcie porozumienia stron. Zakończenie umowy o pracę polega wówczas na zgodnym oświadczeniu woli pracownika i pracodawcy co do ustania stosunku pracy. Jest to dwustronna czynność prawna prowadząca do rozwiązania umowy o pracę na uzgodnionych przez jej strony warunkach. Nie obowiązują wtedy wymogi związane z wypowiadaniem umów, m.in. okres wypowiedzenia. A co jeśli pracownik nie zgadza się na zawarcie porozumienia? Czy są sytuacje, gdy pracodawca może sam, jednostronnie, zadecydować np. o skróceniu pracownikowi okresu wypowiedzenia?
Gdy przyczyna wypowiedzenia nie dotyczy pracownika
Jeżeli wypowiedzenie pracownikowi umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony następuje z powodu ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy albo z innych przyczyn niedotyczących pracowników, pracodawca może, w celu wcześniejszego rozwiązania umowy o pracę, skrócić okres 3-miesięcznego wypowiedzenia, najwyżej jednak do 1 miesiąca (art. 361 kp).
Pracodawcy wolno, na podstawie art. 361 kp, skracać tylko długie, 3-miesięczne okresy wypowiedzenia. Może je skrócić dowolnie, byle nie poniżej 1 miesiąca. Zatem ma prawo skrócić 3-miesięczny okres wypowiedzenia do 2-miesięcznego lub 1-miesięcznego albo 1,5- miesięcznego. Natomiast dalsze skrócenie okresu wypowiedzenia, np. 1-miesięcznego do 2-tygodniowego, może się odbyć na mocy porozumienia stron (w trybie art. 36 § 6 kp).
Zdaniem Sądu Najwyższego
Jak podkreśla w swoim orzecznictwie SN, skrócenie przez zakład pracy okresu wypowiedzenia umowy o pracę na podstawie art. 361 § 1 kp powoduje rozwiązanie tej umowy z upływem skróconego okresu (uchwała 7 sędziów SN z 9 lipca 1992 r., I PZP 20/92, OSNC 1993/1-2/2).
Odszkodowanie za pozostały okres wypowiedzenia
W przypadku skrócenia okresu wypowiedzenia jednostronnym oświadczeniem pracodawcy pracownikowi przysługuje odszkodowanie w wysokości wynagrodzenia za pozostałą część okresu wypowiedzenia. Ponadto oświadczenie woli pracodawcy o skróceniu okresu wypowiedzenia na podstawie art. 361 kp może być złożone tylko łącznie z wypowiedzeniem umowy o pracę, a nie w okresie późniejszym (wyrok SN z 19 grudnia 1990 r., I PR 391/90, OSNCP 1992/11/206).
Przykład z życia
Pracodawca 30 kwietnia 2010 r. wypowiedział pracownikowi umowę o pracę zawartą na czas nieokreślony. Jednocześnie w swoim oświadczeniu woli zapisał, że skraca 3-miesięczny okres wypowiedzenia do 1 miesiąca.
Zatem umowa o pracę rozwiązała się z dniem 31 maja 2010 r. (gdyby nie miało miejsca skrócenie okresu wypowiedzenia, umowa rozwiązałaby się z dniem 31 lipca 2010 r.). Pracownik dostanie ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop proporcjonalnie do maja, czyli 5/12 z przysługującego mu wymiaru urlopu wypoczynkowego. Natomiast za 2 miesiące skróconego okresu wypowiedzenia dostanie odszkodowanie.
Dla niektórych pracowników – dodatkowo odprawa
Skrócenia okresu wypowiedzenia w trybie art. 361 kp może dokonywać i mały pracodawca (zatrudniający do 20 pracowników), jak i pracodawca duży (zatrudniający co najmniej 20 pracowników). Z tym, że pracownik, któremu okres wypowiedzenia skrócił duży pracodawca, oprócz odszkodowania za okres skróconego wypowiedzenia dostanie jeszcze odprawę z tytułu zwolnienia z przyczyn niedotyczących pracowników.
Informacje w świadectwie pracy
Należy podkreślić, że okres, za który przysługuje odszkodowanie, wlicza się pracownikowi pozostającemu w tym okresie bez pracy do okresu zatrudnienia, ale będzie on brany pod uwagę już u kolejnego pracodawcy lub w urzędzie pracy. Informację o skróceniu okresu wypowiedzenia w trybie art. 361 kp zamieszcza się w punkcie 4 ppkt 6 świadectwa pracy. Wskazuje się tam również, o ile okres wypowiedzenia został skrócony.
Przykład z życia
Pracodawca A rozwiązał z pracownikiem umowę o pracę i skrócił jego 3-miesięczny okres wypowiedzenia do 1 miesiąca w trybie art. 361 kp. Informację o tym wpisał do świadectwa pracy.
Pracodawca B, który zatrudni tego pracownika, będzie musiał zaliczyć mu 2 miesiące skróconego okresu wypowiedzenia do stażu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownicze ze stosunku pracy, np. do stażu pracy, od którego zależy wymiar urlopu wypoczynkowego pracownika.
Okres wypowiedzenia umowy o pracę czasami jest tak długi, że albo pracodawcy, albo pracownikowi bądź też i jednej, i drugiej stronie może zależeć na jego skróceniu. W jaki sposób zrobić to zgodnie z obowiązującymi przepisami? Czy można skrócić okres wypowiedzenia w trakcie już biegnącego wypowiedzenia umowy? Czy zawsze jest potrzebna zgoda pracownika? Czy są sytuacje, gdy pracodawcy wolno skrócić okres wypowiedzenia samodzielnie? Czy pracownikowi należy się wówczas odszkodowanie?
Jak powinien postąpić pracodawca, gdy pracownik po przyjściu do pracy najpierw pracował kilka godzin, a później udał się do lekarza i otrzymał na ten dzień zwolnienie? Czy pracownik ma prawo domagać się od pracodawcy oddania czasu wolnego za godziny przepracowane w dniu objętym zwolnieniem lekarskim?
W jakiej maksymalnej temperaturze da się efektywnie pracować? Kiedy pracownicy mogą wystąpić do pracodawcy z wnioskiem o zainstalowanie w miejscu pracy klimatyzatora i będzie to uzasadnione żądanie?