Projekt nowelizacji ustawy został przyjęty przez Radę Ministrów 26 lutego 2008 r. Konieczne jest jeszcze przegłosowanie zmian przez Sejm i Senat.

1. W liczbie zatrudnionych – również pracownicy młodociani

Projekt zmiany ustawy zakłada, że w liczbie zatrudnionych pracowników, od której zależy stosowanie ustawy o radach pracowników, będą uwzględniani również pracownicy młodociani. Dotychczas młodocianych nie wliczano do stanu zatrudnienia, od którego zależało m.in. tworzenie rady pracowników. Jednak wobec orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich z 18 stycznia 2007 r. w sprawie C – 385/05, taka zmiana polskich przepisów jest konieczna. Trybunał orzekał bowiem, że postanowienia dyrektywy 2002/14/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 11 marca 2002 r. ustanawiającej ogólne ramowe warunki informowania i przeprowadzania konsultacji z pracownikami we Wspólnocie Europejskiej (którą wdraża polska ustawa o radach pracowników), stoją na przeszkodzie, aby w ustawodawstwie krajowym wyłączyć określoną kategorię pracowników z ustalania liczby zatrudnionych.

2. Kadencja członków rady pracowników liczy się od dnia wyboru członków rady

Nowelizacja doprecyzowuje również czas, od którego liczy się kadencja członków rady pracowników. Kadencja nadal ma trwać 4 lata, jednak wyraźnie wskazano, że czas ten liczy się od dnia wyboru członków rady. Z przepisów ustawy w dotychczasowym brzmieniu nie wynika, od którego dokładnie momentu należy liczyć kadencję.

3. Mimo spadku zatrudnienia wybrana rada pracowników działa nadal

Wiele wątpliwości budziła również sytuacja, w której po wyborze rady pracowników doszło do zmniejszenia się poziomu zatrudnienia, od którego zależało stosowanie przepisów ustawy. Zgodnie z propozycją nowelizacji, wybrana rada pracowników będzie działać również, gdy w okresie jej kadencji dojdzie do spadku zatrudnienia poniżej 50 pracowników. Jak wynika z uzasadnienia projektu nowelizacji ma to zapobiec wielokrotnym wyborom członków rady w przypadku wahania zatrudnienia.

4. Pracodawca powiadamia o prawie wyboru kolejnej rady, a nie organizuje nowe wybory

Pracodawca będzie obowiązany do powiadomienia pracowników o prawie do wyboru członków kolejnej rady pracowników co najmniej na 60 dni przed upływem kadencji rady pracowników. Dotychczasowe przepisy ustawy przewidują obowiązek pracodawcy zorganizowania wyborów członków kolejnej rady co najmniej na 14 dni przed upływem kadencji rady. Uzasadnienie projektu wskazuje, że zmiana ta wynika z tego, że wybór członków rady pracowników jest uprawnieniem pracowników lub reprezentatywnych organizacji związkowych, a nie ich obowiązkiem.

5. Przy ustaniu członkostwa w radzie wybranej przez związki – wybory uzupełniające

W obecnym stanie prawym wątpliwości budziła również sytuacja, gdy dojdzie do ustania członkostwa w radzie członka wybranego przez związki. Padało pytanie czy związki mają dokonać wyboru całej rady (wszystkich jej członków) czy tylko wyboru uzupełniającego (tylko członka, którego członkostwo w radzie ustało). Nowelizacja wyraźnie wskazuje, że chodzi o wybory uzupełniające i wybór nowego członka.

6. Powołanie rady pracowników nie zależy od woli pracodawcy

Celem usunięcia nieprecyzyjności ustawy o radach pracowników zostanie uchylony pkt 3 art. 26 ust. 2, który stanowi, że w okresie od 24 marca 2008 r. do 23 września 2008 r. pracodawca obowiązany jest do zorganizowania wyborów członków rady pracowników. Skreślenie tego przepisu ma na celu wyjaśnienie, że pracodawca nie może być zobowiązany do zorganizowania wyborów rady pracowników w każdym przypadku, skoro powstanie rady zależy od woli pracowników bądź reprezentatywnych związków zawodowych.

Podstawa prawna:

• projekt ustawy o zmianie ustawy o informowaniu pracowników i przeprowadzaniu z nimi konsultacji przyjęty przez Radę Ministrów 26 lutego 2008 r.