Uwaga! Bezpłatny informator „Czas pracy a obniżanie kosztów zatrudnienia”. Informator możesz otrzymać już dziś. I to zupełnie BEZPŁATNIE. Wystarczy, że zapiszesz się na wybrane biuletyny e-mailowe. Na bieżąco otrzymasz e-mailem informacje, które ułatwią Ci prowadzenie spraw kadrowych i pomogą ustrzec się błędów w wykonywaniu codziennych obowiązków. Zapisz się na:
KadryOnline.pl: Urlopy pracownicze: Koszty wezwania pracownika z urlopu wypoczynkowego
Koszty wezwania pracownika z urlopu wypoczynkowego
Rozważając odwołanie pracownika z urlopu, racjonalnie postępujący pracodawca powinien uwzględnić ekonomiczne skutki takiej decyzji.
Jeśli pracodawca zgodnie z prawem odwoła pracownika z urlopu, jest zobowiązany pokryć koszty poniesione przez pracownika w bezpośrednim związku z odwołaniem go z urlopu (art. 167 § 2 kp). W wielu przypadkach więc może okazać się, że koszty odwołania pracownika z urlopu przekroczą spodziewane przez pracodawcę korzyści płynące z takiego odwołania.
Jakich kosztów pracodawca nie musi zwracać?
Analiza art. 167 § 2 Kodeksu pracy prowadzi do wniosku, że pracodawca zobowiązany jest pokryć koszty poniesione przez pracownika. Oznacza to:
po pierwsze - że pracodawca nie ma obowiązku zrekompensować pracownikowi ewentualnych korzyści, które ten mógłby uzyskać, gdyby nie został odwołany z urlopu,
po drugie - co wydaje się oczywiste - pracownik nie może żądać od pracodawcy pokrycia wydatków w części, w jakiej zostały mu zwrócone przez biuro turystyczne/innego organizatora wypoczynku,
po trzecie - pracownik dochodzący zwrotu poniesionych kosztów powinien przedstawić pracodawcy odpowiednie dokumenty poświadczające fakt poniesienia tych kosztów (np. faktury, rachunki).
Przykład
Pracownik ma uprawnienia ratownika. Urlop jak zwykle spędza nad morzem, pracując dorywczo jako ratownik. Pracodawca wezwał go z urlopu do pracy.
W takim przypadku, gdy odwołanie z urlopu było zgodne z art. 167 § 1 kp, pracownik może żądać od pracodawcy pokrycia kosztów poniesionych bezpośrednio w związku z odwołaniem z urlopu - tj. kosztów rezygnacji z pobytu w ośrodku wczasowym za okres przypadający po dowołaniu z urlopu, kosztów paliwa na drogę powrotną do pracy, jeśli pracownik wracał własnym samochodem. Nie może natomiast żądać od pracodawcy rekompensaty wynagrodzenia, jakie otrzymałby za pełnienie obowiązków ratownika przez niewykorzystaną część urlopu.
Koszt wykupionych wycieczek – pod warunkiem, że opłaty nie zwrócił organizator
Z art. 167 § 2 kp wynika ograniczenie zakresu roszczeń pracownika do kosztów poniesionych w bezpośrednim związku z odwołaniem go z urlopu. Wobec tego przykładowo pracodawca ma obowiązek pokryć wydatki poniesione w związku ze skróceniem pobytu w hotelu, koszty podróży powrotnej, koszt wykupionych wycieczek, w których pracownik nie uczestniczył z powodu odwołania go z urlopu (o ile organizator wycieczki nie zwrócił mu uiszczonych wcześniej opłat).
Wydatki na sprzęt turystyczny - nie
Natomiast za koszty bezpośrednio związane z odwołaniem z urlopu nie można już uznać wydatków poniesionych w związku z przygotowywaniem się do urlopu - np. kosztów zakupu sprzętu turystycznego, walizek, kamery czy aparatu fotograficznego. Wydatki te pracownik poniósłby bowiem niezależnie od tego, czy pracodawca odwołałaby go z urlopu, czy nie.
Koszty powrotu z wakacji rodziny pracownika – tylko wtedy, gdy była zmuszona do powrotu
Problem, jaki w praktyce powstaje, dotyczy obowiązku pokrycia kosztów przedwczesnego powrotu z urlopu rodziny pracownika. Art. 167 § 2 kp wprost nie odnosi się do takiej sytuacji. W literaturze natomiast uznaje się, że pracodawca będzie miał obowiązek pokrycia kosztów powrotu rodziny pracownika z urlopu, o ile w wyniku odwołania pracownika z urlopu została ona zmuszona do powrotu razem z nim (zob. E. Chmielak-Łubińska, komentarz do art. 167 kp w: Kodeks pracy. Komentarz pod red. L. Florka, Warszawa 2009, str. 917).
Przykład
Pracownik wraz z żoną wyjechali na urlop do Iranu. W związku z awarią systemu w zakładzie pracy, pracodawca polecił pracownikowi stawienie się do pracy. Ze względu na szczególny status kobiety w Iranie (m.in. obowiązującą zasadę, że kobiety nie powinny podróżować same), pozostawienie tam żony pracownika samej mogłoby być dla niej niebezpieczne, a co najmniej kłopotliwe. W związku z tym oboje, pracownik i jego żona, zrezygnowali z dalszego wypoczynku i udali się w podróż powrotną do Polski.
W takiej sytuacji uzasadnione wydaje się pokrycie przez pracodawcę również wydatków poniesionych w związku z powrotem do kraju żony pracownika odwołanego z urlopu.
Do ilu dni urlopu wypoczynkowego ma prawo pracownik tymczasowy? Czy w przypadku podwójnego zatrudnienia urlop przysługuje mu u każdego pracodawcy? Na które dni udziela mu się urlopu? Czy urlop rozlicza się w dniach, czy w godzinach? Komu pracownik tymczasowy powinien złożyć wniosek o urlop - pracodawcy użytkownikowi czy agencji?
Czy na pewno pracodawca nie może przymusić pracownika do wykorzystania urlopu wypoczynkowego w narzuconym terminie? Czy nie jest jednak tak, że jeśli pracodawcy nie uda się uzgodnić z pracownikiem terminu urlopu, ostateczna decyzja należeć będzie zawsze do pracodawcy?
Załóżmy, że pracownik rozpoczął urlop wychowawczy 5 marca 2010 r. Kiedy dokładnie upływa mu okres 3 lat korzystania z tego urlopu i którego dnia ma obowiązek stawić się już do pracy?
Jak należy właściwie policzyć te terminy?
Pracownik w 2010 r. chciałby wykorzystać urlop za 2009 r. - 9 dni, lecz w terminie późniejszym niż 31 marca 2010 r. Czy pracownik może wystosować do dyrektora pismo z prośbą o możliwość wykorzystania urlopu w terminie np. do 15 maja z uzasadnieniem - sprawy osobiste (turystyczny wyjazd itp.)? Czy akceptacja takiego wniosku jest wykroczeniem? Czy istnieje jakakolwiek elastyczność w zakresie udzielania zaległego urlopu?
Od 1 stycznia 2010 r. pracownicy mogą korzystać z nowych uprawnień rodzicielskich: dodatkowego urlopu macierzyńskiego, dodatkowego urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego oraz urlopu ojcowskiego. Kiedy najpóźniej trzeba złożyć wniosek o te urlopy? Czy urlop ojcowski przysługuje, gdy pracownik korzystał już z części urlopu macierzyńskiego? Czy dodatkowy urlop może wziąć pracownica, która urodziła dziecko w 2009 r.?