Uwaga! Bezpłatny informator „Czas pracy a obniżanie kosztów zatrudnienia”. Informator możesz otrzymać już dziś. I to zupełnie BEZPŁATNIE. Wystarczy, że zapiszesz się na wybrane biuletyny e-mailowe. Na bieżąco otrzymasz e-mailem informacje, które ułatwią Ci prowadzenie spraw kadrowych i pomogą ustrzec się błędów w wykonywaniu codziennych obowiązków. Zapisz się na:
Kiedy trzeba udzielić pracownikowi urlopu wypoczynkowego w wymiarze proporcjonalnym?
Urlop proporcjonalny dotyczy pracownika, który:
podjął pracę u kolejnego pracodawcy w ciągu innego roku kalendarzowego niż rok, w którym ustał jego stosunek pracy z poprzednim pracodawcą (art. 1551 kp),
powrócił do pracy w ciągu roku kalendarzowego, po trwającym co najmniej miesiąc okresie (art. 1552 § 1 kp):
urlopu bezpłatnego,
urlopu wychowawczego,
odbywania służby wojskowej: zasadniczej lub jej form zastępczych, okresowej; przeszkolenia wojskowego albo ćwiczeń wojskowych,
tymczasowego aresztowania,
odbywania kary pozbawienia wolności,
nieusprawiedliwionej nieobecności w pracy.
Kiedy niższy wymiar urlopu u kolejnego pracodawcy?
Pracownikowi, który przed ustaniem stosunku pracy w ciągu roku kalendarzowego wykorzystał urlop wypoczynkowy w wymiarze wyższym niż wynikający z zasady proporcjonalności, przysługuje u kolejnego pracodawcy urlop w odpowiednio niższym wymiarze.
Uwaga! Łączny wymiar urlopu wypoczynkowego w danym roku kalendarzowym nie może być jednak niższy od wymiaru wynikającego z okresu przepracowanego w danym roku u wszystkich pracodawców (art. 1551 § 1 i 2 kp).
Przykład
Pracownik zakończył pracę w swojej dotychczasowej firmie 30 czerwca. Był w niej zatrudniony przez ostatnie 3 lata. W ostatnim półroczu wykorzystał 10 dni urlopu. Wymiar jego urlopu wynosi 26 dni roboczych za rok kalendarzowy. Pracodawca powinien wypłacić temu pracownikowi ekwiwalent za 3 dni urlopu, których pracownik nie wykorzystał (lub udzielić mu urlopu w tym wymiarze w okresie wypowiedzenia). W następnej firmie pracownikowi, gdyby zatrudnił się 1 lipca, przysługiwałby urlop proporcjonalny 13-dniowy. A gdyby zatrudnił się 1 października, to przysługiwałoby mu 7 dni roboczych urlopu: 26 : 4 [1/4 roku] = 6,5 dnia = 7 dni urlopu; niepełne dni zaokrąglamy do całych.
Pamiętajmy jednak, że przy sumowaniu dni łączny wymiar urlopu nie może być większy niż wymiar przysługujący pracownikowi stosownie do posiadanego przez niego stażu pracy.
Jeżeli w trakcie roku kalendarzowego pracownikowi uprawnionemu do urlopu ustaje dany stosunek pracy, to przysługuje mu w tym roku urlop:
u dotychczasowego pracodawcy - w wymiarze proporcjonalnym do okresu przepracowanego u tego pracodawcy w roku ustania stosunku pracy, chyba że przed jego ustaniem pracownik wykorzystał urlop w przysługującym mu lub wyższym wymiarze;
u kolejnego pracodawcy - w wymiarze:
proporcjonalnym do okresu pozostałego do końca danego roku kalendarzowego - w razie zatrudnienia na czas nie krótszy niż do końca danego roku kalendarzowego,
proporcjonalnym do okresu zatrudnienia w danym roku kalendarzowym - w razie zatrudnienia na czas krótszy niż do końca danego roku kalendarzowego.
Pracownik nabywa prawo do urlopu proporcjonalnego u nowego pracodawcy, jeżeli podjął u niego pracę w tym samym roku kalendarzowym, w którym ustał jego poprzedni stosunek pracy. Jeżeli pracownik podjął pracę w trakcie trwania kolejnego roku kalendarzowego, to ma prawo tylko do urlopu w wymiarze proporcjonalnym do okresu pozostałego do końca tego roku. Pracownik nie nabywa w tym przypadku prawa do urlopu wypoczynkowego w pełnym wymiarze.
Urlop proporcjonalny przy terminowej umowie o pracę
Przy umowie na okres próbny, na czas określony, na czas zastępstwa lub na czas wykonywania określonej pracy urlop proporcjonalny przysługuje pracownikowi w sytuacji zakończenia stosunku pracy przed upływem danego roku kalendarzowego.
Jeżeli umowa terminowa ustaje w roku kalendarzowym następującym po roku, w którym została zawarta, kolejny urlop za rok, w którym pracownik podjął pracę, przysługuje mu w wymiarze proporcjonalnym do okresu pozostałego do końca tego roku, zaś za rok następny - też w wymiarze proporcjonalnym do okresu trwania zatrudnienia w tym roku.
Urlop proporcjonalny w okresie wypowiedzenia
Urlop proporcjonalny u dotychczasowego pracodawcy przysługuje pracownikowi także w okresie wypowiedzenia albo w okresie pomiędzy zawarciem porozumienia rozwiązującego a nadejściem uzgodnionego przez strony terminu ustania stosunku pracy, a więc gdy znany jest już termin, do którego zatrudnienie będzie trwało.
Ustalanie urlopu proporcjonalnego
Ustalając urlop proporcjonalny, pamiętajmy, że jeden kalendarzowy miesiąc pracy odpowiada 1/12 wymiaru urlopu przysługującego pracownikowi (art. 1552a § 1 kp). Niepełny kalendarzowy miesiąc pracy zaokrąglamy w górę do pełnego miesiąca (art. 1552a § 2 kp).
Uwaga! Gdy ustanie stosunku pracy u dotychczasowego pracodawcy i nawiązanie stosunku pracy u kolejnego następuje w tym samym miesiącu kalendarzowym, zaokrąglenia do pełnego miesiąca dokonuje dotychczasowy pracodawca (art. 1552a § 3 kp).
Ustalając wymiar urlopu proporcjonalnego, niepełny dzień urlopu zaokrąglamy w górę do pełnego dnia (art. 1553 § 1 kp). Pamiętajmy jednak, że wymiar urlopu należny pracownikowi w danym roku kalendarzowym nie może przekroczyć wymiaru przysługującego pracownikowi, zgodnie z art. 154 § 1 i § 2 kp (art. 1553 § 2 kp).
Jeżeli pracownik przestaje pracować u jednego pracodawcy i podejmuje zatrudnienie u kolejnego w tym samym miesiącu kalendarzowym, zaokrąglenia do pełnego miesiąca w górę dokonuje tylko dotychczasowy pracodawca. Kolejny pracodawca, ustalając urlop proporcjonalny, nie bierze więc pod uwagę niepełnego miesiąca kalendarzowego, w którym nawiązano stosunek pracy, gdyż uwzględnił już go poprzedni pracodawca.
Przykład
Pracownik 1 stycznia 2010 r. nabył prawo do urlopu wypoczynkowego w wymiarze 26 dni roboczych. Dnia 22 maja 2010 r. rozwiązaniu ulega z nim stosunek pracy u dotychczasowego pracodawcy, przy czym do dnia rozwiązania stosunku pracy pracownik wykorzystał już urlop wypoczynkowy w wymiarze 16 dni roboczych. Nowy stosunek pracy z innym pracodawcą nawiązuje on 1 lipca 2010 r. U poprzedniego pracodawcy pracownikowi przysługiwał urlop proporcjonalny w wymiarze 11 dni: 5/12 [przepracował 5 miesięcy] z 26 dni = 10,833 dnia = 11 dni; po zaokrągleniu w górę. Pracownik przed rozwiązaniem umowy o pracę wykorzystał 16 dni roboczych urlopu, a więc o 5 więcej, niż mu przysługiwało. U nowego pracodawcy z dniem podjęcia pracy nabył on prawo do urlopu wypoczynkowego w wymiarze 13 dni roboczych: 6/12 [do końca roku zostało 6 miesięcy] z 26 dni [pełny wymiar urlopu przysługujący pracownikowi ze stażu pracy] = 13 dni. Ponieważ jednak u poprzedniego pracodawcy pracownik skorzystał z urlopu w wyższym wymiarze, niż wynikający z zastosowania zasady proporcjonalności, to jego urlop u nowego pracodawcy ulega odpowiedniemu zmniejszeniu i wynosi 8 dni roboczych: 13 dni - 5 dni = 8 dni.
Więcej na temat obliczania i udzielania urlopu wypoczynkowego przeczytasz tutaj
A co z urlopem proporcjonalnym gdy równocześnie pracuje się u dwóch pracodawców? W okresie wypowiedzenia (beż świadczenia pracy) podejmujemy pracę u nowego pracodawcy? np. Wymiar 26 dni pracujemy do 30.04 a od 01.04. zaczynamy pracę na pełny etat u nowego pracodawcy?
Do ilu dni urlopu wypoczynkowego ma prawo pracownik tymczasowy? Czy w przypadku podwójnego zatrudnienia urlop przysługuje mu u każdego pracodawcy? Na które dni udziela mu się urlopu? Czy urlop rozlicza się w dniach, czy w godzinach? Komu pracownik tymczasowy powinien złożyć wniosek o urlop - pracodawcy użytkownikowi czy agencji?
Czy na pewno pracodawca nie może przymusić pracownika do wykorzystania urlopu wypoczynkowego w narzuconym terminie? Czy nie jest jednak tak, że jeśli pracodawcy nie uda się uzgodnić z pracownikiem terminu urlopu, ostateczna decyzja należeć będzie zawsze do pracodawcy?
Załóżmy, że pracownik rozpoczął urlop wychowawczy 5 marca 2010 r. Kiedy dokładnie upływa mu okres 3 lat korzystania z tego urlopu i którego dnia ma obowiązek stawić się już do pracy?
Jak należy właściwie policzyć te terminy?
Pracownik w 2010 r. chciałby wykorzystać urlop za 2009 r. - 9 dni, lecz w terminie późniejszym niż 31 marca 2010 r. Czy pracownik może wystosować do dyrektora pismo z prośbą o możliwość wykorzystania urlopu w terminie np. do 15 maja z uzasadnieniem - sprawy osobiste (turystyczny wyjazd itp.)? Czy akceptacja takiego wniosku jest wykroczeniem? Czy istnieje jakakolwiek elastyczność w zakresie udzielania zaległego urlopu?
Od 1 stycznia 2010 r. pracownicy mogą korzystać z nowych uprawnień rodzicielskich: dodatkowego urlopu macierzyńskiego, dodatkowego urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego oraz urlopu ojcowskiego. Kiedy najpóźniej trzeba złożyć wniosek o te urlopy? Czy urlop ojcowski przysługuje, gdy pracownik korzystał już z części urlopu macierzyńskiego? Czy dodatkowy urlop może wziąć pracownica, która urodziła dziecko w 2009 r.?
czytaj więcej
