Jeśli pracownica nie może lub nie chce wykorzystać całego przysługującego jej urlopu macierzyńskiego, to niewykorzystany przez nią urlop przechodzi na pracownika – ojca, który wychowuje dziecko. Wówczas otrzymuje on zasiłek macierzyński i jest chroniony przed wypowiedzeniem i rozwiązaniem umowy o pracę.

URLOP PODSTAWOWY

1. Po wykorzystaniu przez pracownicę co najmniej 14 tygodni urlopu

Z tytułu urodzenia jednego dziecka przy jednym porodzie pracownicy przysługuje 20 tygodni urlopu macierzyńskiego, które zasadniczo powinna wykorzystać w całości po porodzie. Urlop ten kobieta może jednak skrócić – tj. po wykorzystaniu po porodzie co najmniej 14 tygodni urlopu, może zrezygnować z pozostałej części pod warunkiem, że wykorzysta ją pracownik – ojciec wychowujący dziecko. Urlop ten jest udzielany na pisemny wniosek pracownika bezpośrednio po zakończeniu korzystania z urlopu przez matkę dziecka.

2. Pobyt w szpitalu

Jeżeli pracownica wymaga hospitalizacji, to po wykorzystaniu 8 tygodni urlopu, pracownik-ojciec wychowujący dziecko może wykorzystać część urlopu macierzyńskiego odpowiadającą okresowi hospitalizacji pracownicy. W takim przypadku urlop macierzyński matki przerywa się na czas, w którym z urlopu macierzyńskiego korzysta ojciec dziecka. Przy czym łączny wymiar urlopu obojga rodziców nie może być wyższy niż wymiar przysługujący w danej sytuacji pracownicy, a więc 20 tygodni przy urodzeniu jednego dziecka przy jednym porodzie lub od 31 do 37 tygodni w przypadku urodzenia więcej niż jednego dziecka.

3. Zgon pracownicy w okresie urlopu macierzyńskiego

W takim przypadku pracownikowi – ojcu przysługuje cały urlop niewykorzystany przez pracownicę.

URLOP DODATKOWY

Pracownik - ojciec może wykorzystać również fakultatywny dodatkowy urlop macierzyński. Mo on do niego prawo, gdy pracownica:

• wykorzysta cały przysługujący jej „podstawowy” urlop macierzyński (np. 20 tygodni),
• po wykorzystaniu co najmniej 14 tygodni „podstawowego” urlopu macierzyńskiego po porodzie zrezygnuje z reszty tego urlopu na rzecz pracownika - ojca wychowującego dziecko.

Wówczas prawo do dodatkowego urlopu macierzyńskiego będzie miał tata, który „przejmie” skrócony przez matkę podstawowy urlop macierzyński, oraz który zawnioskuje o ten urlop po wykorzystaniu przez pracownicę całości podstawowego urlopu.

Natomiast w razie gdy pracownica jest w szpitalu i ojciec wykorzysta resztę podstawowego urlopu (np. 12 tygodni), urlop dodatkowy już mu nie przysługuje. Podobnie będzie w razie zgonu pracownicy. W takiej sytuacji pracownikowi ojcu pozostaje wnioskować o jedynie urlop ojcowski (od 1 stycznia 2010 r.).

Dodatkowy urlop macierzyński jest udzielany jednorazowo, w wymiarze tygodnia lub jego wielokrotności, bezpośrednio po wykorzystaniu „podstawowego” urlopu macierzyńskiego i na pisemny wniosek pracownika.

Podstawa prawna:

• Art. 177 § 5, 180 § 1, § 5 – 6³, § 7, art. 182¹ § 1-3 i § 6, art. 182² § 1, art. 184 kp,
• Art. 12 ustawy z 6 grudnia 2008r o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 237, poz. 1654).